Sterke partner voor Amsterdam

Onze vijfde strategische doelstelling: we willen een sterke partner voor Amsterdam zijn. GVB zet zich in voor een groenere en gezondere stad, onderneemt sociaal en draagt bij aan een veilig, bereikbaar en economisch sterk Amsterdam. Ook laten we met onze maatschappelijke sponsoring onze sterke verbondenheid met Amsterdam zien.

Groener en gezonder


Het duurzaamheidsconvenant dat GVB en de gemeente Amsterdam in 2015 hebben afgesloten vormt een fundament onder de gezamenlijke duurzaamheidsambities. In het convenant staan afspraken op het gebied van emissieloze bussen, veren en bedrijfsauto’s, het verduurzamen van vastgoed door onder andere zonnepanelen en het gezamenlijk terugdringen van afval. Dit convenant vormt een belangrijke pijler onder het ‘groene’ deel van ons mvo-beleid.

CO2-emissies terugdringen

met schoner OV willen we bijdragen aan betere luchtkwaliteit

We willen de hoeveelheid emissies terugdringen die we met ons openbaar vervoer veroorzaken. GVB gebruikt fossiele brandstoffen, met name voor voortbeweging van bussen, veren en bedrijfsauto’s en voor de verwarming van de bedrijfsgebouwen. Met schone voer- en vaartuigen willen we bijdragen aan een betere luchtkwaliteit in Amsterdam.

Tabel 33 CO2-emissies

in ton1

2017

2016

2015

2014

2013

Elektriciteit

Metro

46.941

47.181

45.746

45.203

43.880

Tram

28.074

27.984

28.639

28.135

31.486

Facilitair

6.411

6.756

7.125

7.917

8.273

Infrastructuur / perrons

2.692

2.119

2.597

2.464

2.587

Wagenpark

23

21

10

0

0

Veren2

22

7

8

45

45

Bus3

0

0

0

160

320

Brandstof

Bus

20.686

19.882

20.362

20.928

21.644

Veren

4.980

5.820

5.735

5.189

3.856

Facilitair

2.636

3.014

2.956

2.645

3.459

Wagenpark

854

816

1.183

945

874

Totale CO2- uitstoot GVB

113.319

113.601

114.361

113.632

116.424

Groene stroom met GVO

-84.163

-84.068

-84.125

-83.924

-86.590

Zonnecellen (eigen opwek)

-33

-13

-15

0

0

Werkelijke CO2- uitstoot GVB

29.123

29.519

30.221

29.708

29.834

  1. 1 Ton elektriciteit =alleen fictieve emissie. Brandstof = fictieve en werkelijke emissie
  2. 2 Elektriciteitsemissies van de Veren worden geproduceerd door de nieuwe serie-hybride veren (IJveer 60 en 61). De elektriciteit die verbruikt wordt op de aanlandingen van de Veren, telt niet mee bij deze emissies (omdat de aanlandingen niet onder verantwoordelijkheid van GVB vallen).
  3. 3 De Bus-elektriciteitsemissies van 2013 en 2014 ontstonden bij een toenmalig project met een Waterstofbus.
GVB werkt toe naar klimaatneutrale bedrijfsvoering

Door onze vier vervoermodaliteiten te elektrificeren, kan in potentie meer dan 95% van de CO2-waarde van het energieverbruik van GVB met groene stroom en dus zonder werkelijke CO2-uitstoot worden opgewekt. Zo werken we toe naar een klimaatneutrale bedrijfsvoering. Eind 2017 bedraagt dit aandeel 74%.

Huidige emissies Bus

In 2017 is 98% van de gereden buskilometers met de Euro-6 en de eveneens ‘schone’ Euro-5-EEV-bussen uitgevoerd. De emissies aan fijnstof en stikstofoxiden (NOx) hebben hiermee, op basis van de best beschikbare techniek, de laagste waarden bereikt.

Emissieloze bussen

elektrische bussen gaan dieselbussen vervangen

GVB heeft zich in 2017 samen met de gemeente Amsterdam en Vervoerregio Amsterdam voorbereid op de vervanging van dieselbussen door emissieloze bussen. In 2018 start GVB de Europese aanbesteding om de eerste 31 elektrische bussen (met optie op 69 extra) voor Amsterdam te kopen, met bijbehorende laadinfrastructuur. De elektrische bussen vervangen de capaciteit van 28 Citaro-dieselbussen en moeten vanaf 2020 instromen. De gemeente Amsterdam, Vervoerregio Amsterdam en GVB zetten hiermee een belangrijke stap op weg naar uitstootvrij openbaar vervoer en schonere lucht voor bewoners en bezoekers van de stad.

Stilstaand laden

Voor Amsterdam zijn twee laadsystemen onderzocht die inpasbaar en haalbaar lijken. In Motion Charging (IMC) en Opportunity Charging (OC). Voor deze eerste lichting volledige uitstootvrije (zero-emissie) bussen is gekozen voor de techniek van Opportunity Charging. Bussen met deze techniek laden hun batterijen stilstaand op in de garage en worden tussentijds bijgeladen via een laadhub. Deze techniek is voor de termijn waarop de bussen nodig zijn haalbaar, betaalbaar en inpasbaar. Dit wil niet zeggen dat OC de standaard wordt voor elektrische bussen in Amsterdam. Bij elke nieuwe lichting wordt opnieuw bekeken wat de meest wenselijke en haalbare variant is voor de stad.

station Sloterdijk wordt 'laadhub' voor lijnen 15, 22 en 36

De nieuwe elektrische bussen worden ingezet op lijnen 15, 22 en 36 (eindpunt Sloterdijk). Station Sloterdijk wordt de zogenaamde ‘laadhub’: het batterijpakket van de bussen wordt daar door middel van een snellader bijgeladen. GVB Garage West fungeert als nachtstalling: daar wordt het batterijpakket door middel van een langzaamlader geladen. Door de bussen in te zetten op deze lijnen, kunnen we gebruikmaken van één laadhub. We lossen er een extra probleem mee op: lijn 22 rijdt over de Prins Hendrikkade, en dit is het knelpunt in de stad waar de wettelijk toegestane grenswaarden voor de luchtkwaliteit worden overschreden.

Serie-hybride veren

schonere en grotere veren

In het vorige verslagjaar werd ons eerste serie-hybride veer, IJveer 60, te water gelaten. In februari 2017 kwam daar een tweede veer bij: IJveer 61. De serie-hybride veren worden voortgestuwd door elektrisch aangedreven roerpropellers van elk 250 kW, die op hun beurt worden aangedreven door 4x133 kW dieselgeneratoren en accu's. Uitstoot wordt gefilterd door een uitlaatgassen- nabehandelingsysteem. Hiermee wordt de uitlaatemissie gereduceerd tot het niveau van ten minste Stage V, een norm die medio 2019 formeel van kracht zal worden.

De oplevering van nog eens twee extra serie-hybride veren staat gepland voor 2019. Het gaat om hetzelfde formaat als de IJveren 60 en 61. Begin januari 2018 werd bekend dat de bouw van IJveren 62 en 63, met een optie voor IJveer 64, 65 en 66, is gewonnen door Holland Shipyards.

Vervanging Noordzeekanaalponten

ook serie-hybride veren over Noordzeekanaal

De gemeente Amsterdam heeft op 21 december 2017 besloten tot de aanschaf van nieuwe Noordzeekanaalponten. De aanbesteding wordt nu voorbereid. De huidige veerponten op het Noordzeekanaal stammen uit de jaren dertig van de vorige eeuw en zijn aan vervanging toe. Er komen vijf nieuwe ponten met plug-in hybride aandrijving.

Energie besparen

Het besparingsdoel halen we door reizigersgroei: 2% energiebesparing per jaar per reizigerskilometer, leidend tot een besparing van 35% in 2030 ten opzichte van 2013. In 2017 realiseerden we een besparing van 2,4% ten opzichte van 2016 en totaal 16,9% ten opzichte van 2013.

Tabel 34 Energieverbruik per reizigerskilometer

2017

2016

2015

2014

2013

Bus

Verbruik (kWh)

0,393

0,393

0,410

0,456

0,468

Efficiency-verbetering (t.o.v. peil 2013)

16,1%

16,1%

12,4%

2,4%

Metro

Verbruik (kWh)

0,186

0,195

0,205

0,210

0,218

Efficiency-verbetering (t.o.v. peil 2013)

14,6%

10,6%

6,0%

3,8%

Tram

Verbruik (kWh)

0,140

0,144

0,148

0,157

0,176

Efficiency-verbetering (t.o.v. peil 2013)

20,7%

18,1%

16,0%

11,0%

Bus, Metro en Tram totaal

Verbruik (kWh)

0,213

0,219

0,228

0,242

0,257

Efficiency-verbetering (t.o.v. vorig jaar)

2,4%

4,1%

5,9%

5,7%

-1,9%

Efficiency-verbetering (t.o.v. peil 2013)

16,9%

14,9%

11,3%

5,7%

Figuur 1 Energieverbruik per reizigerskilometer (t.o.v. referentiejaar 2013 - 100%)

Energie van remmen

onderzoek naar gebruik 'rem-energie'

Als een metro afremt, levert het voertuig energie terug aan de bovenleiding als de bestuurder op de juiste tijd en de juiste manier remt. De energie van het remmen is nu alleen bruikbaar als er een andere metro achter rijdt die de energie aangeleverd kan krijgen. GVB onderzoekt de mogelijkheden om de energie op te slaan of terug te leveren aan de elektriciteitsstations. Dit lijkt mogelijk te zijn, maar het vergt grote investeringen. In 2017 ontving GVB subsidie van de Europese Investeringsbank om dit onderzoek te versnellen, met als doel in 2018 een businesscase voor deze investeringen te realiseren.

Zuinig rijden

cursus zuinig rijden voor buschauffeurs

Buschauffeurs hebben een cursus zuinig rijden gevolgd om brandstof te besparen. Een zuinige rijstijl kan 5% tot 10% brandstof besparen. Binnenkort worden bussen uitgerust met een kastje met display waarop de impact van het rijgedrag te zien is.

'Groene' ontwikkelingen in vastgoed en infrastructuur

  • Garage West: is overgeschakeld van gasgestookte verwarming naar stadsverwarming (per augustus).
  • Garage West: heeft warmwatervoorziening op basis van een warmtepomp.
  • Remise Havenstraat: verwarmingsketels zijn vervangen door nieuwe hoogrendementketels.
  • Remise Lekstraat: verwarmingsketels zijn vervangen door nieuwe hoogrendementketels.
  • We doen onderzoek naar mogelijkheden voor energiebesparing in de metrotunnels waar nu de verlichting dag en nacht brandt.

Onze gebouwen verbruiken slechts 5% van de totale hoeveelheid energie die GVB verbruikt. Desondanks nemen we maatregelen voor verduurzaming zoals van warmtepompen en isolatie. We wekken al energie op via 250 zonnepanelen op het dak van onze busgarage in West. In 2018 zijn nog eens 500 extra zonnepanelen op eigen daken voorzien.

Groene stroom

In 2017 hebben we de aanbesteding voorbereid voor het nieuwe contract voor duurzame stroom. De aanbesteding gaat in 2018 lopen en zal leiden tot een tienjarig strategisch contract met een energieleverancier voor groene stroom. We verbruiken al 100% groene stroom die voldoet aan de Milieukeur-eisen.

Tabel 35 Energie, naar eisen Milieukeur

2017

2016

2015

2014

2013

Stroom

Groen, zonder Milieukeur

0%

66%

100%

100%

100%

Groen, conform Milieukeur-eisen

100%

34%

0%

0%

0%

Afvalscheiding

pilot afvalscheiding begint in 2018

In 2017 is het nog niet gelukt om tot meer afvalscheiding te komen op onze kantoor- en kantinelocaties. De voorbereidingen voor afvalscheiding duren langer dan verwacht; de pilot start in 2018. GVB gaat een nieuw afvalverwerkingscontract aanbesteden voor 2019. De milieu-impact van afvalscheiding door GVB is relatief laag, maar we vinden het desondanks belangrijk om er aandacht aan te besteden. Het bedrijfsafval wordt wel al voor 80% hergebruikt. De metalen worden apart ingezameld en hergebruikt.

Figuur 2 Herbruik afval: 79%

Duurzaam inkopen

GVB stelt duurzaamheidseisen bij inkoop

In de zomer van 2017 heeft GVB een gedragscode vastgesteld voor leveranciers, waardoor we duurzaamheidseisen kunnen stellen bij de inkoop. In de gedragscode wordt ook verwezen naar internationale verdragen voor mensenrechten en tegen kinderarbeid. Daarnaast zijn er enkele icoonprojecten voor duurzaam inkopen opgezet. Bij de aanbesteding van de 15G-tram bijvoorbeeld, is gelet op circulariteit. De nieuwe trams zijn voor 95% circulair (oude trams waren dat voor 80%) en ze worden modulair gemaakt.

Sociaal ondernemerschap

In ons diversiteitsbeleid, dat we in 2017 hebben vastgesteld, hebben we onze inzet voor een inclusieve arbeidsmarkt opgenomen. Aandachtspunten daarin zijn de kansen die we iedereen bieden op een baan bij GVB. Een van onze doelstellingen is het invullen van 75 plekken door mensen die onder de Participatiewet vallen. In 2017 hebben we een samenwerkingsovereenkomst getekend met de gemeente Amsterdam en het Werkgeversservicepunt om deze samenwerking voor een inclusieve arbeidsmarkt te onderstrepen.

Meer over onze inspanningen voor inclusiviteit, diversiteit en gelijke behandeling staat in het Resultaten-hoofdstuk.

Participatiewet

niet beperkingen maar mogelijkheden van mensen staan centraal

GVB zet zich in voor een inclusieve arbeidsmarkt. Daarbij staan niet de beperkingen maar de mogelijkheden van mensen centraal. We willen zo veel mogelijk mensen werkzekerheid bieden en het arbeidspotentieel benutten. Het doorbreken van taboes en stereotypering in de maatschappij maakt daar deel van uit. We willen in totaal 75 arbeidsplaatsen invullen voor mensen met beperkte toegang tot de arbeidsmarkt. In 2017 hebben we 11 kandidaten geplaatst, in totaal hebben we nu 28 plaatsingen (gemeten sinds 2012).

Samenwerking met Pantar en Cordaan

GVB biedt, via Cordaan en Pantar, dagbesteding aan voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Ook jongeren die een extra steuntje in de rug nodig hebben, kunnen bij ons terecht voor een leer-werkplek. Het team van Cordaan haalt op de eindpunten zwerfvuil uit de trams en zorgt ervoor dat de afvalbakjes worden geleegd. Ook is er een team dat zwerfvuil op haltes en perrons verwijdert. We werken inmiddels elf jaar samen met Cordaan. Medewerkers van Pantar helpen met de schoonmaak van bussen.

Social return

GVB stimuleert ketenpartners om aan de slag te zijn met mvo. Dit doen we onder andere via Social Return. Enkele van de vele voorbeelden:

  • Het bedrijf Wiltec levert en reinigt onze (technische) werkkleding. Wiltec is zeer actief met het inzetten van sociale werkplaats medewerkers en is ook een van de founders van de stichting 'AANtWERK'. Daarin zijn 150 bedrijven aangesloten om medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen te bieden. Zes mensen uit deze doelgroep hebben een mooie baan dankzij het contract met GVB.
  • De anonieme OV-chipkaarten die worden uitgegeven via onze GVB-kaartautomaten, worden gewassen en geseald door medewerkers van Soci-Com. We werken al meer dan 10 jaar samen.
  • Schoonmaakbedrijf ISS werkt samen met Pantar en zet zo extra handen in om de schoonmaak te realiseren.

Samenwerking met JINC

GVB werkt inmiddels bijna twaalf jaar samen met JINC: een non-profit organisatie die jongeren in de leeftijd van acht tot zestien jaar op weg helpt naar een goede start op de arbeidsmarkt. Het gaat om kansen te bieden aan jongeren voor wie dat niet vanzelfsprekend is. We nemen deel aan de volgende projecten van JINC:

  • Bliksemstages: een kijkje in de keuken van (het werken bij) GVB.
  • Taaltrip: tijdens een rondleiding zien scholieren de context van lastige woorden.
  • Sollicitatietraining: jongeren krijgen tips voor het solliciteren naar een baan.
  • Carrièrecoach: GVB-medewerkers begeleiden jongeren bij hun studiekeuze.
  • Baas van Morgen: een jongere is één dag de baas en loopt mee met een lid van het directieteam.

GVB werd dit jaar twee keer genomineerd voor de Jinc Awards: voor de projecten Taaltrip en Carrière Coach.

Andere initiatieven

Girlsday

deuren open voor meisjes in de techniek

GVB deed ook dit jaar weer mee met de landelijke Girlsday. Tijdens die dag openen tal van bedrijven hun deuren voor meisjes van tien tot vijftien jaar. Ze maken kennis met bèta, techniek en ICT in de praktijk. We ontvingen een groep van twintig meisjes van de Nieuwe Havo Noord en het Berlage Lyceum in onze werkplaatsen in Diemen. We hebben een aantal technische functies uitgelicht en lieten vrouwelijke collega’s vertellen over hun werk en hoe zij in de techniek terecht zijn gekomen. In totaal deden 10.906 meisjes en 352 bedrijven in heel Nederland mee aan Girlsday 2017.

Verbinding met de stad – Madeby020 

Madeby020 is het eerste Amsterdamse netwerk voor mbo-studenten waarin zij zichzelf en hun netwerk kunnen ontwikkelen, in hun eigen tijd. Ze worden uitgedaagd om oplossingen te bedenken voor problemen van bedrijven en burgers in Amsterdam. Op 14 september was er een werksessie voor alle deelnemende bedrijven. Naast GVB waren de politie, bureau Halt en Foam aanwezig om te brainstormen over onderwerpen. Bij de kick-off bijeenkomst werden zes thema’s toegelicht waarmee studenten aan de slag gingen. Bij GVB stond het thema Diversiteit centraal.

Lidmaatschap Stichting Enactus

GVB is dit verslagjaar lid geworden van Enactus, een netwerk dat studenten uit het hoger onderwijs stimuleert om onze samenleving te verbeteren via sociaal ondernemerschap. De studenten worden gekoppeld aan bedrijven. In 2018 gaat dit zijn beslag krijgen.

Samenwerking ROC

GVB heeft een goede samenwerking met het ROC Haarlem. Het samenwerkingsproject tussen NS, Connexxion en GVB voor stagiaires Handhaving en Toezicht met taakaccent Openbaar Vervoer won de prijs voor Beste Leerbedrijf in de provincies Noord-Holland en Utrecht. In deze samenwerking tussen de bedrijven lopen leerlingen bij twee van de drie bedrijven stage.

De vaste stagebegeleider van OV-Zorg is in april verkozen tot stage-/praktijkbegeleider van het jaar.

Toegankelijk OV voor iedereen

GVB wil bijdragen aan een veerkrachtige, leefbare en levendige stad die goed bereikbaar blijft met toegankelijk OV voor iedereen. Sociale veiligheid en gastvrijheid zijn voor ons speerpunten van beleid. Deze onderwerpen bechrijven we in het hoofdstuk 'De beste stadsvervoerder van Nederland worden'. Met onze inzet van het OV bij allerlei initiatieven dragen we ons steentje bij aan de sociale en warme uitstraling van de stad.

Toegankelijk OV

Ook schenken we bij onze opleidingen extra aandacht aan toegankelijk OV voor diverse doelgroepen. Dat doen we onder andere in samenwerking met partners zoals 'Met Makke en Gemak in Mokum'. Fysieke toegankelijkheid is bovendien expliciet geregeld in afspraken die wij met Vervoerregio Amsterdam hebben voor de vervoerconcessie.

Aanvullend openbaar vervoer

Sinds eind 2015 rijdt in Buitenveldert bij wijze van driejarige proef het gratis publiek-private busnetwerk Gelderlandpleinlijn. De lijn voldoet aan een grote maatschappelijke behoefte: dagelijks benutten 250 tot 400 mensen de lijn, onder wie veel ouderen. Vanwege het succes en de vraag naar uitbreiding is de lijn in 2017 verruimd van twee naar vier routes. Behalve Buitenveldert-West is nu ook Buitenveldert-Oost ontsloten.

Gelderlandpleinlijn

gratis publiek-privaat busnetwerk in Buitenveldert

De lijn valt onder het aanvullend openbaar vervoer (AOV) en is ingesteld toen lijn 62 wegens te weinig reizigers niet meer door Buitenveldert reed. De Gelderlandpleinlijn rijdt met subsidie van het stadsdeel en bijdragen van de eigenaar van winkelcentrum Gelderlandplein, de Kroonenberg Groep. GVB is verantwoordelijk voor het vervoer en het onderhoud. Hoewel er in Nederland meer particuliere busdiensten zijn, is deze lijn uniek, omdat de dienstregeling ook in de publieke reisinformatie staat. GVB is in gesprek met andere partijen voor een vergelijkbaar initiatief. Voor deze vorm van aanvullend vervoer is de GVB Commercieel Vervoer BV opgericht.

Maatschappelijke sponsoring

GVB steunt projecten die stad schoner, levendiger of weerbaarder maken

GVB sponsort initiatieven op het gebied van duurzaamheid en Amsterdamse cultuur en historie; initiatieven die de stad schoner, levendiger of weerbaarder maken. We sponsoren niet financieel maar in natura, bijvoorbeeld met vervoer of vrijwillige inzet van onze medewerkers, of in de vorm van een reclameaanbod tegen sterk gereduceerde prijs voor culturele of maatschappelijke instellingen.

Vluchtelingenbezoek

Met Vluchtelingenwerk organiseerde GVB op 4 oktober 2017 een bezoek van zestien vluchtelingen aan Garage West. Het bezoek stond in het kader van het project Vluchtelingen Investeren in Participeren (VIP), een training waarin vluchtelingen worden klaargestoomd voor de arbeidsmarkt of scholing. De bezoekers kregen een presentatie waarin werd ingezoomd op een aantal functies bij GVB. Ook volgden ze rondleidingen bij OV-zorg, Serviceteam Vervoer, Metro en Bus. We bekijken of we in 2018 meer van deze bezoeken kunnen organiseren samen met Vluchtelingenwerk.

Streetsmart Benefiet Diner

We zijn al een tijdje sponsor van Streetsmart, een initiatief dat Amsterdammers in nood helpt. Op 20 juni werd voor de tweede keer een benefietdiner in de Supperclub georganiseerd. Ook wij brachten een mooie prijs in: pont varen inclusief verrassingsdiner voor twee.

Sinterklaasbezoek

Traditiegetrouw bezoeken we samen met Sint en vrijwillige Pieten de kinderafdelingen in Amsterdamse ziekenhuizen. In 2017 gingen we voor het eerst ook bij zes verzorgingstehuizen langs.

Wereld Aids Dag

GVB steunde het Aidsfonds in 2017 bij hun activeiten voor Wereld Aids Dag op 1 december. We stelden een pont beschikbaar voor bestickering en aankleding met de campagne 'Uit liefde voor alle liefdes'. De pont trok veel bekijks en werd al gauw liefkozend 'Love boat' of 'Strikjespont' genoemd.

Pride Amsterdam-tram

We zijn trots op de diversiteit in Amsterdam en steunen de jaarlijkse Pride. We reden dit jaar rond met een kleurige tram en deelden regenboog-pepermuntjes uit in het OV. GVB-medewerkers die dat wilden, droegen tijdens de Pride speciale regenboogstropdassen om hun trots te laten zien.

'Munten' naar goede doelen in Amsterdam

cash dagopbrengst van Bus naar drie goede doelen

Toon Borst, 'de Muntenman' (ook Amsterdammer van het Jaar), speelde een belangrijke rol in onze campagne 'Cash van de bus'. Als dank aan hem schonken wij een deel van de cash opbrengst van de laatste dag dat er in bus contant kon worden betaald aan initiatieven met een Amsterdams karakter die we samen met Toon hebben uitgezocht: Landje van West, Florakokjes en Eettafel van Zuidoost.

ALS Amsterdam City Swim

Op 3 september zwommen zestien GVB-medewerkers mee met de Amsterdam City Swim. Ze zwommen samen met de andere deelnemers 2017 meter door de Amsterdamse grachten voor het goede doel: Stichting ALS. Er is met de Amsterdam City Swim in totaal € 1,7 miljoen opgehaald om onderzoek naar de ziekte ALS mogelijk te maken. Ons aandeel daarin was € 13.565 aan donaties.

Zoek

PDF

Home/Resultaten/Sterke partner voor Amsterdam